Yeni Doğan Kız ve Erkek Çocuğa Akîka Kurbanı Kesmek
Erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir akîka hayvanı kesiliyor. Bunu evlat ayrımı diye yorumlamak doğru mudur? Kız evlada daha az değer verildiği anlamına mı gelir?
Yeni dünyaya gelmiş olan çocuğun başındaki saçlara “akîka” adı verilir. Bu çocuğun doğumundan sonraki ilk yedinci gününde kesilecek kurbana da “akîka kurbanı” denir. Çocuk yedi günlük olunca, başındaki bu saçlar tıraş edilir, şükür için de kurban kesilir. Câhiliye döneminde erkek çocuklara kurban kesilir, kız çocuklarına kurban kesilmezdi. Bu inanç ve uygulamayı yıkmak üzere, kız çocukları için de kurban kesilmesi emredilmiştir. Bu manada Hz. Âişe (r.a.) validemizden rivayet edilen hadîs-i şerif şöyledir. Hz. Âişe (r.a.) validemiz anlatıyor: “Resûl-i Ekrem (s.a.v.) bize erkek çocuklar için iki, kız çocukları için bir koyun ‘akîka’ olarak kurban etmemizi emretti.”[1] Ümmü Kürz (r.a.) da şöyle anlatıyor: “Resûlullah (s.a.v.)’in şöyle söylediğini işittim: ‘Oğlan çocuğu için birbirine denk iki kurban, kız çocuğu için bir kurban kesmek gerekir. (Kurbanlığın) erkek veya dişi olması fark etmez.’”[2]
Bu hadîs-i şerifler, akîka kurbanının erkek ve kız çocuklar için farklı olmasını gösteriyor. Yani erkek çocuğa iki kurban, kız çocuğa bir kurban şekliyle. Bu hadislerle amel eden âlimler, bu durumu miras, şahitlik ve kadınların hastalık anlarındaki durumlarına kıyas ederler. Fakat cumhur-u ulema dediğimiz çoğunluk âlimlere göre kız ve erkek çocuklar için birer kurban yeterlidir. Nitekim şu rivayetler de bunu açıkça ifade etmektedir. Başta sünnete tabi olma noktasında son derece dikkatli bir sahâbî olan Abdullah b. Ömer (r.a.) olmak üzere pek çok sahâbî, erkek ve kız çocukları için birer koyun kesmişlerdir. Örneğin, Abdullah b. Ömer (r.a.), ailesinden her kim bir akîka istemiş ise, ona mutlaka bir akîka verir; kız ve erkek, her çocuğu için birer koyun kurban ederdi. Urve b. Zübeyr (r.a.) ve Ali b. Ebî Tâlib (r.a.) de böyle yaparlardı.[3] Abdullah b. Abbas (r.a.)’dan gelen rivayet ise şöyledir: “Resûlullah (s.a.v.), torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin için, akîka olarak birer koyun kurban etti.”[4] Dolayısı ile, kız ve erkek çocuklar için birer kurban kesileceği kanaatinde olanlar bu rivayetlere istinaden bu görüşe varmışlardır ki, “fiilî sünnetin sözlü sünnetten daha güçlü olması” sebebiyle hem kız hem de erkek çocuklar için birer kurban kesilmesi yeterlidir. Böylece sorudaki yanlış anlama da ortadan kalkmış olur.
[1] İbn Mâce, Zebâ’ih, H. No: 3163
[2] Ebû Dâvûd, Edâhî 21, H. No: 2834, 2835, 2836; Tirmizî, Edâhî 17, H. No: 1516; Nesâî, Akîka 3, H. No: 7, 165
[3] İmam Mâlik, Muvatta’, Akîka 4, H. No:2, 501
[4] Ebû Dâvûd, Sünen, Edâhî 21, H. No: 2841