Puan Biriktirerek Alışveriş Yapmak
Bazı kartlarda (payback vb.) ya da internetteki uygulamalarda puan biriktirerek o puanın alışverişte paraya dönüştürüldüğü olanaklar var. Çalışmadan sadece alışveriş üzerinden kazandığımız puanlardan harcama yapmak caiz midir?
Alışverişlerden sonra toplanan puanlarda iki durum söz konusudur. Birinci hususu şöylece özetleyebiliriz: Bazı firmalar, çok sayıda ziyaretçisi olan kimi internet sitelerine işletmelerinin reklamlarını veriyorlar. Bu reklamları alan site sahipleri ise, kazançlarını bu reklamları tıklayan kişilerin tıklamaları üzerinden elde ederler. Tıklama sayısının artması için ise aynı site sahipleri e-posta gruplarına bu reklamlara tıklamalarını, bunu yaptıkları takdirde puan kazanacaklarını, kazanılan puanlar kadar para alacaklarını bildiriyor. İnsanlar bu reklamları tıklıyor ve puan topluyorlar. Reklam veren firmanın da reklamları alışveriş yapılmadan çok sayıda tıklanmış oluyor. İnternet sitesi sahibi elde edilen bu puanların karşılığını nakit paraya tahvil ediyor. Bu şekliyle puan toplama işlemi aldatmaya dayalı bir sistemle yapılan çalışmadır. Dolayısıyla böyle bir sistem içinde yer alarak bu çarka dâhil olmak caiz değildir. Çünkü dinimizde “Ne zarara uğramak vardır ne de zarara uğratmak.”[1] hadisi ve fıkıh kaidesi mevcuttur. Bu kaideye göre bir Müslüman ne aldanır ne de aldatır. Ayrıca Allah (c.c.) şöyle buyurur: “Ey iman edenler, mallarınızı aranızda karşılıklı rıza ile gerçekleştirdiğiniz ticaret yolu hariç, batıl yollarla yemeyin. Ve kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah size karşı çok merhametlidir.”[2]
Fakat bazı marketler müşterilerine alışveriş yaptıktan sonra alışveriş miktarına göre puan vermekte, müşteri de bu puanları biriktirmektedir. Biriktirilen bu puanlar bazen bedava verilen mallarla veya nakit para ile takas edilmektedir. Ayrıca bazı bankalar kredi kartlarının kullanımı üzerinden de puan hediye edebilmektedirler; bu puanlar da nakde çevirilebilmektedir. Bu şekliyle olan puan biriktirmelerin karşılığında para alınması veya bedava bir mamul alınmasında bir problem olmaz, caizdir. Zira elde edilen puanlar işletmelerin müşterilerine ihsanı sayılır.