Oruç tutmak vebal mi?
Bazı kimseler hasta veya yaşlı olmasına rağmen oruç tutmakta ısrar ediyorlar. Bu durum sağlığa zarar verdiği için kişiye bir vebal yüklemez mi?
Oruç tutmakta hakikaten zorlanacak bir hasta veya yaşlı insanın durumu, oruç tutacak olursa hayati tehlike oluşma durumu varsa ve bu da doktor raporu ile sabit ise oruç tutmaz, bunun yerine kefaret/ fidye öder. Buna rağmen illa oruç tutacağım diye inatlaşması ölüm tehlikesine sevk edecekse ve açıkça biliniyorsa oruç tutması haram olur. Nitekim Cenâb-ı Hak Kur’ân-ı Kerîm’de “Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayınız.”3, “Kendinizi öldürmeyin, şüphesiz Allah size karşı çok merhametlidir.”4 buyurmuş ve sağlığın önemine dikkat çekmiştir.
Ramazan ayında tatile gitmek oruç tutmamak için bir mazeret olabilir mi? “Denize gireceğim, oruç tutamam, sonra kaza ederim.” denebilir mi?
Ramazan ayında en az üç günlük, yani on sekiz saatlik bir yere gidecek kimse geceden oruca niyet etmeyebilir. Böylece o gün yola çıkınca oruçlu bulunmamış olur. Ancak bir kimse oruca başladıktan sonra gündüzün yolculuğa çıksa bu yolculuk o ilk gün için bir özür sayılmaz. Orucuna devam etmesi gerekir. Bununla birlikte bu kimse orucunu bozarsa yalnız kaza etmesi gerekir, kefaret gerekmez. Çünkü orucunu yolculuk özrüne dayalı olarak bozmuştur. Ancak zarar görmeyecekse yolcunun oruç tutması daha faziletlidir. Bu hâl yola çıkıldığı veya yolculuk hâlinde böyledir. Fakat yolculuk tamamlanıp da varılacak yere varıldıktan sonra misafirlik hâli devam etse de şartlar müsaitse oruç tutulmalıdır. Ben deniz nimetlerinden yararlanmak istiyorum, dolayısıyla oruç tutmayayım, sonra kaza ederim demek doğru olmaz. Kaldı ki, oruçlu birisi su yutmamaya dikkat ederek duş alabilir, havuza veya denize girebilir. Misafir birisinin oruç tutmasının daha hayırlı olduğu Bakara suresinin 184. ayetinde şöyle ifade edilmiştir: “(Size farz kılınan oruç), sayılı günlerdedir. İçinizden hasta olan veya yolculukta bulunan ise, diğer günlerde, tutamadığı günler sayısınca tutar. Ona dayanıp kalacaklar üzerine de bir yoksulu doyuracak kadar fidye gerekir. Her kim de hayrına fidyeyi artırırsa, hakkında daha hayırlıdır. Bununla beraber, eğer bilirseniz, oruç tutmanız sizin için daha hayırlıdır.”
3 Bakara suresi, 2:195
4 Nisâ suresi, 4:29