E120 ve E536 Katkı Maddeleri
E120 ve E536 (topaklanmayı önleyici) katkı maddeleri ve bu katkı maddeleriyle üretilen gıdaların İslam dinindeki hükmü nedir?
Opuntia ficus adlı kaktüste yaşayan Cochineal (Dactylopius coccus) Carmin denilen böceğin yasak olduğunu bildiren bir ayet veya hadis yoktur. Ancak bu böcek haşerat çeşidine girer. Hz. Peygamber’in, habis sayılan laşe yiyen, avını dişleriyle ve pençesiyle yakalayıp parçalayarak yiyen hayvan türlerine, bu tür böceklerin girmediğinde açıklık vardır. Belki yöresel olarak halkın yenilmesini çirkin görmesi ve tiksinti duyması örfi bir yasağa yol açabilir. Ayrıca kimyasal bir değişimle (tegayyür) elde edilen maddenin, sözü edilen böcekle bir ilgisinin kalmaması gerekir. Dolayısıyla bu böcekten imal edilen E120 katkı maddesi haram değil, mekruh kapsamına girer.
Marketlerde satılan rafine tuzlarda akıcılığı sağlamak için kullanılan potasyum ferrosiyanür (E536) hidrojen ferrosiyanit ve potasyum hidroksitin tepkimeye girmesiyle sentetik olarak elde edilir. Yüksek miktarlarının tüketilmesi farelerde böbrek hasarına neden olmuştur. Ancak insan ve köpeklerde böyle bir etki gözlenmemiştir. Böbrek hastalığı olan insanlarda vücuttan atılması gecikmektedir.[1] Kanser yapıcı etkisine yönelik herhangi bir araştırma sonucu bulunamamıştır.
[1] JECFA, “Calcium, potassium and sodium ferrocyanide”, WHO Food Additives Series 6, http://www.inchem.org/documents/jecfa/jecmono/v06je41.htm